Lễ Tết cổ truyền Chôl Chhnăm Thmây có nghĩa là “Vào năm mới” còn gọi là lễ chịu tuổi, là lễ tết lớn nhất trong năm của người Khmer, lễ này được tổ chức diễn ra trong 3 ngày tức là đầu tháng Chét của người Khmer, đây là lúc giao mùa giữa mùa nắng và mùa mưa ở Nam Bộ. Giai đoạn này trời đất giao hòa, cỏ cây trở nên tươi tốt, sự đâm chồi nảy lộc của cỏ cây, trở nên tốt tươi đầy sức sống người Khmer quan niệm là sự khởi đầu của một năm mới gọi là Chôl Chhnăm Thmây. Chọn ra một giờ tốt 7 giờ sáng hoặc 5 giờ chiều, hay 12 giờ đêm tùy theo từng năm, mọi người tắm gội sạch sẽ hoặc ăn mặc đẹp và mang theo lễ vật vào chùa làm lễ rước lịch “Maha Sangkran”. Lễ này được vị Acha hướng dẫn mọi người xếp hàng đi 3 vòng quanh chánh điện làm lễ, sau đó mọi người lễ Phật tụng kinh mừng năm mới. Ngoài ra, còn có các tục lệ ca múa vui chơi, Phật tử làm lễ dâng cơm cho sư sãi, còn có lễ qui y cho núi, lễ xuất thế. 

TT. Thích Giác Tùng tặng hoa chúc mừng

Tất cả các nghi lễ này đến ngày nay được gìn giữ gọi là Anisong Puôn Phnom Khsach nghĩa là “Phúc duyên đắp núi cát”. Đây là 1 tập tục lưu truyền theo sự tích về 1 người làm nghề săn bắn, từ lúc trẻ cho đến già đã giết rất nhiều loài thú. Ông được 1 nhà sư hướng dẫn tích phước bằng cách đấp núi cát, về già ông luôn ám ảnh bởi các loài thú mà ông đã săn bắn, chúng lúc nào cũng đòi mạng ông, nhờ tích phước từ việc đắp núi cát nên ông tỉnh táo bảo các loài chim muông hãy đi đến hết những hạt cát mà ông đã đắp, sau đó hãy đòi nợ ông. Nhưng do ông đã đắp quá nhiều núi cát, nên các loài thú không tài nào đi hết, bọn chúng kéo nhau đi và từ đó ông thợ săn già cố gắng tích đức cho đến 1 ngày ông về với cõi Phật. Lễ này được diễn ra sau khi các tín đồ dâng cơm sáng trưa cho các vị sư sãi, lễ được tổ chức theo nghi lễ dùng nước tinh khiết, ướp hoa cùng nhang đèn cúng Phật. Họ dùng những nhành hoa vẩy những giọt nước lên tượng Phật, sau đó là tắm các nhà sư cao niên, kế tiếp các nhà sư là các ngôi tháp đựng hài cốt và sau cùng là làm lễ cầu siêu cho vong linh. Sau những nghi lễ này là con cháu mời ông bà cha mẹ đến tạ lễ và xin tha thứ lỗi lầm của năm cũ.

Bà Trương Thị Chi tặng hoa chúc mừng

Sau ngày lễ này mọi sinh hoạt của người Khmer trở lại bình thường, sẵn sàng bước vào vụ mùa mới. Từ ngày xưa Chôl Chhnăm Thmây đã trở thành ngày hội truyền thống của người Khmer, Tết này gắng chặt với nghi lễ của cư dân nông nghiệp làm lúa nước cùng một số nghi thức Phật giáo Nam tông. Điều đó thể hiện rõ nét trong sự tích, ngày nay khi đến chùa của người Khmer bất kỳ ta thường thấy đầu thần Ka Bbưl Maha Brưm (Thần bốn mặt) được thờ trong các tháp xây trong chùa, nơi đặt đầu của thần là vị trí trung tâm, là bàn thờ chính trong các nghi lễ tôn giáo cũng như các nghi lễ truyền thống được tổ chức trong chùa. Cùng với Tết cổ truyền của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, tết Chôl Chhnăm Thmây của cộng đồng Khmer vẫn còn lưu dữ những phong tục lễ tết rất độc đáo. Với họ tấm lòng kính Phật là một đức tin bất di bất dịch, bởi trong tư duy đơn giản của mọi người, đức Phật là từ bi, là trên hết.

Chư Tôn đức tham dự lễ hội Tết cổ truyền